كراك چطور در ايران رواج پيدا كرد؟
از سه سال قبل، نام مادة جديدي در بازار مواد مخدر ايران شنيده ميشد. خيلي از معتادان، وقتي به خردهفروش (ساقي) هميشگي خود مراجعه ميكردند تا ترياك، هروئين يا مواد مشابه را تهيه كنند، با اين جنس تازه مواجه ميشدند كه قوي، سريع و راحت بود و مهمتر از همه ارزانقيمت بود.
اين مادة جديد به سرعت بازار مصرف را از آن خود كرد و هنوز هم با سرعت در حال پيشروي است. جمعيت مخاطب آن نيز بيشتر در سنين ۲۰ تا ۳۰ سال هستند، هر چند كه قسمتي از معتادان قديمي را هم به خود جذب كرده است.

روشهاي گسترش
جنس جديد معمولا با استفاده از سه روش عمده گسترش پيدا ميكند. كراك هم براي رواج بيشتر در ميان جوانان از هر سة اين روشها استفاده كرد.
اول اينكه كساني كه به هروئين اعتياد دارند و ميخواهند با كمك يك مادة ديگر، آن را ترك كنند، نوع مصرف را تغيير ميدهند، در حالي كه ماده جايگزين به مراتب خطرناكتر از اولي است.
دومين روش گسترش، اين است كه براي تسكين عوارض مواد محرك يا توهمزا كه معمولا در پارتيها مصرف ميشوند، ميتوان از جنس جديد استفاده كرد. اين توصيهاي است كه بچههاي اهل «توهم» به هم ميكنند تا سردرد و تنشهاي ناشي از آن را كاهش دهند. معمولا هم تصور ميكنند كه اعتيادآور نيست. مشكل اينجاست كه بلافاصله وابستگي ايجاد ميشود، زيرا اين مادة جديد، از مواد مشابه اعتيادآورتر است.
سوم اينكه غير از مدل لباس و آرايش مو، مصرف مواد مخدر هم به صورت يك «مد» از كشورهاي غربي تقليد ميشود. بنابراين اگر مادهاي كه در غرب رايج است به ايران بيايد، به جهت حفظ كلاس و كسب پرستيژ، بازار مصرف تضمينشدهاي دارد. جواناني هستند كه بنگ و حشيش و ترياك را نشانة عقبماندگي و كريستال و آيس و اسيد را نشانة پيشرفت ميدانند.
جواناني كه سابقة مصرف كراك دارند، آن را به تكههاي سفيداب سنتي تشبيه ميكنند با ظاهري سنگمانند ولي متخلخل، سست و سفيد رنگ كه هيچ بوي خاصي ندارد.
كراك به صورت تدخيني و تزريقي، مصرف ميشود، در مدت بسيار كوتاهي اثر ميكند. حتي مراحل تزريق آن هم سادهتر است.
اين ويژگيها باعث شده كراك در پارتيها و جمعهاي دوستانه، بيشتر رواج پيدا كند. دختران هم مصرفكنندة آن هستند و اگرچه به مقدار كمتري نشئه ميشوند، ولي وابستگي بيشتري پيدا ميكنند. آنها كه به دوستان خود به فرما ميزنند استفاده از كراك را بعد از مصرف كريستال يا اسيد پيشنهاد ميكنند تا اثر محرك را كمتر كند.
شايعاتي دربارة تأثير كراك بر فعاليت جنسي هم وجود دارد كه ناشي از تبليغات در مورد كراك آمريكايي است، ولي در مورد كراك آسيايي، مصداق پيدا نميكند.
اطلاعات به دست آمده از مصرف کنندگان سابق كراك كه اكنون در دورة ترك به سر ميبرند، نكات ديگري از دلايل گسترش اين ماده را روشن ميكند.
آنها می گویند دفعة اول با سه تا پك، ۲۴ ساعت نشئه می شدیم. به يك ماه نرسيد كه مصرفمان دو برابر شد. بعد از ۶ ماه به جايي رسيدیم كه هر سهچهار ساعت بايد دود ميگرفتیم. اگر دير ميشد، شروع ميكردیم به لرزيدن و تشنج. بعد هم مجبور شدیم تزريق كنیم.
دیگری می گوید در اكس پارتي بودم. به يكي ديگر از دخترها گفتم دارم از سردرد ميميرم. گفت فاز نگرفتهاي، بيا كراك بزن. خودش هم برايم درست كرد. هنوز دود را بيرون نداده بودم كه احساس كردم سرم آرام شد. چند روز بعد به او تلفن زدم و پرسيدم باز هم از آنها داري؟
كم سنترين نمونهاي كه مصرف قابل توجهي هم داشت، يك پسر ۱۳ ساله بود كه هر روز ۵ گرم كراك را در چند وعده به رگهايش ميريخت.
چگونه معتادين به كرك را تشخيص دهيم؟
از جمله نشانه هاي اعتياد به كراك مي توان به :تغييرات بارز در شخصيت و رفتار، از دست دادن توجه و تمركز ، كاهش وزن، ناپديد شدن لوازم قيمتي خانه و نداشتن توضيح قانع كننده براي مقدار پول خرج شده ، رفت و آمد با افراد معتاد، آشفتگي چشمگير، رفتار كينه توزانه با افراد خانواده و دوستان ،برنامه خواب نامنظم ، بي توجهي به آراستگي ظاهري ، پارانويا شديد (سوء ظن به همه) ،بي قراري و
يك نشانه ابتدايي سوء مصرف كرك، جدايي ناگهاني جسمي / روحي فرد از كانون خانواده و تغيير رفتار چشمگير اوست. هرچند بسياري از نشانه هاي زير با مشكلاتي چون اختلالات احساسي يا گذراندن دوران سخت بلوغ مشابه است، اما هرگز نبايد احتمال مصرف مواد محرك يا مخدر را از نظر دور داشت :

تغييرات بارز در شخصيت و رفتار
از دست دادن توجه و تمركز
كاهش وزن
ناپديد شدن لوازم قيمتي خانه و نداشتن توضيح قانع كننده براي مقدار پول خرج شده
رفت و آمد با افراد معتاد
آشفتگي چشمگير
رفتار كينه توزانه با افراد خانواده و دوستان
برنامه خواب نامنظم
بي توجهي به آراستگي ظاهري
پارانويا شديد (سوء ظن به همه)
بي قراري
اضطراب
چرا هر روز آمار توزيع و مصرف كرك در جامعه بالاتر می رود ؟
فروشندگان مواد مخدر علاقه بسياري به فروش كرك دارند زيرا نه تنها ارزان تر از كوكائين است و راحت تر به فروش ميرسد، بلكه مصرف آن هم ساده تر است و به ظاهر چندان “خطرناك” نميرسد و از طرفي پنهان كردن آن هم ساده است.
به اين ترتيب فروش كرك در شهرهاي بزرگ جهان و در مكانهايي مانند ميادين شهر، مدارس، فروشگاههاي بزرگ و … كه پيش از اين براي اين تجارت مكانهايي بسيار خطرناك محسوب ميشدند، به شدت افزايش يافته است.
اثرات کراک
در كل اثرات كوتاه مدت مصرف كراك مشابه آمفتامين است ولي با مدت زمان كوتاهتر، احساس افزايش انرژي، چابكي و سرخوشي زياد ميكند ،افزايش ضربان قلب، نبض، تنفس، درجه حرارت بدن، فشار خون، گشادگي مردمك چشم، پريدگي رنگ، كاهش اشتها، تعرق شديد، تحريك و هيجان، بيقراري، لرزش بهخصوص در دستها، توهمات شديد حسي، عدم هماهنگي حركات، اغتشاش دماغي، گيجي، درد پا، فشار قفسه سينه، تهوع، تيرگي بينايي، تب، اسپاسم عضله، تشنج و مرگ از عوارض مصرف اين ماده مخدر صنعتي است.
اثرات مخرب مصرف كراك :
اعتياد به كراك سبب از بين رفتن درد و خروج استرس و اضطراب از بدن فرد، احساس سرخوشى كاذب و ايجاد تحرك در فرد، بروز رفتارهاى خطرناك و حرفهاى بىربط مي شود كه تمام اينها تنها ۵ تا ۷ دقيقه طول مىكشد.
تكرار مصرف اين ماده طى چند روز همراه با استفراغ، گيجي، بىتفاوتى اسپاسم عضله و مرگ ناگهانى در اثر ايست تنفسى است.
مهمترين اثر بلند مدت مصرف كراك در فرد معتاد از بين رفتن اثرات ماده در عرض سه تا پنج ساعت مي باشد ،بنابراين فرد بايد حداقل هر چهار ساعت يكبار و حتى بمقدار كمتر مصرف را تكرار كند تا دچار مشكل نشود. همچنين از بين رفتن اشتها، كاهش وزن، يبوست، عفونتهايى همچون ايدز و هپاتيت، شكنندگى پوست، پيرى زودرس، افزايش فشار خون همراه با آزادسازى هيستامين كه خارش در فرد ايجاد مىكند، از آثار مصرف اين ماده در دراز مدت است، همچنين اثرات تخريبى مصرف موادى همچون شيشه، كريستال و كراك بين ۱۱۰ تا ۱۴۰ برابر ترياك و هروئين بر روى مغز و اعصاب مي باشد.
كراك شديدا فرد مصرف كننده را دچار خواب آلودگي يا به اصطلاح خودماني «چرت» ميكند . مصرف مداوم اين ماده مخدر در كوتاه مدت (مدت يكسال ) اثرات مخرب جبران ناپذيري در بدن فرد مصرف كننده اعم از عفونت اجزاي داخلي بدن ، پوسيدگي دندانها ، سرطان حنجره و ريه ، نابودي ريه و كبد ايجاد ميكند بطور كلي تمام اجزائيكه در تماس مستقيم با دود كراك هستند ذره ذره نابود شده و مي پوسند و در برخي موارد طبق گزارشهاي موجود افراد معتاد به كراك،ميزان عفونت بدن به قدري است كه اجزاي بدن از هم جدا ميشوند و گوشت زير پوست دچار عفوت شده و به اصطلاح كرم ميگذارد.
گفته ميشود كساني را كه در اثر مصرف كراك مي ميرند در هنگام دفن غسل نميدهند چون در هنگام شستشو اجزاي بدن از هم جدا ميشوند همچنين بررسىها نشان مىدهد مصرف چهار روز كراك باعث مىشود كه اثرات آن به مدت ۷ سال در فرد باقى بماند و موجب اختلالات حركتي، افزايش هذيان گويى و تضعيف حس بينايى و لامسه شود.
متأسفانه شيوع مواد روانگردان و مخدر شيميايى در ميان جوانان و به خصوص نوجوانان به موضوعى بسيار خطرناك تبديل شده تا جايى كه هم اكنون ۱۴ درصد مدارس كل كشور در معرض آلودگى به موادمخدر، سيگار و الكل قرار دارند و آخرين تحقيقات حاكى از تجربه حداقل يكبار مصرف سيگار ۵/۳ درصد، حداقل يكبار مصرف مواد مخدر ۰/۵درصد و تجربه حداقل يكبار مصرف الكل، ۲/۱ درصد دانشآموزان كشور است.